H ακράτεια ούρων είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί άνδρες και γυναίκες, συχνότερα τις τελευταίες, από την ηλικία των 60 και άνω, αλλά που εμφανίζεται και νωρίτερα- με σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής των πασχόντων. Σχετικές μελέτες εξετάζουν την επίπτωση της ακράτειας σε δείγματα ασθενών, ήδη από την ηλικία των 49 ετών. Η επίπτωση της ακράτειας αυξάνει με την ηλικία. Στις γυναίκες, η ακράτεια εμφανίζεται με διπλάσια συχνότητα, λόγω της εγκυμοσύνης, των τοκετών και της εμμηνόπαυσης (1).

Σημαντική και συνάδουσα με την επίπτωση στην ποιότητα ζωής είναι και η επίπτωση στην ψυχολογία των ασθενών.

Η ακράτεια ούρων και ο φόβος του ατυχήματος προκαλούν ντροπή και άγχος στους πάσχοντες, οδηγώντας τους σε κοινωνική απομόνωση και τελικά στην κατάθλιψη (2, 3).

Οι γυναίκες με σοβαρή ακράτεια έχουν 80% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν βαριάς μορφής κατάθλιψη, την ώρα που στις γυναίκες με μέτρια ακράτεια, το ποσοστό κατάθλιψης μειώνεται στο μισό (40%)- πλην όμως δεν παύει να είναι πολύ υψηλό (4).

Η χρήση νέων εργαλείων αξιολόγησης της ποιότητας ζωής των ασθενών έχει βοηθήσει σημαντικά την τελευταία 20ετία στο να αποκτήσουμε εικόνα για την επίπτωση της ακράτειας ούρων στην καθημερινότητα όσων ζουν με αυτήν.

Το βέβαιο είναι πως οι περισσότεροι ασθενείς διστάζουν να μιλήσουν για το πρόβλημά τους στο περιβάλλον τους, σε συγγενείς και φίλους, σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα διστάζουν να μιλήσουν ακόμη και στον θεράποντα ιατρό τους. Υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που υποφέρουν σιωπηλά για χρόνια πριν αποφασίσουν να αναζητήσουν βοήθεια. Η πλειοψηφία θεωρεί την κατάσταση ως μια φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης, ακόμη κι όταν η έναρξή της καταγράφεται σε μικρή ηλικία. Κατά μέσο όρο, οι μελέτες έχουν δείξει πως οι ασθενείς ταλαιπωρούνται περίπου για έξι χρόνια, μέχρι να αποφασίσουν να απευθυνθούν στο γιατρό (5).

Αποχή 

Ο φόβος του ατυχήματος κάνει πολύ συχνά τους ασθενείς με ακράτεια να απομονώνονται κοινωνικά. Επιπλέον, σύμφωνα με μελέτες (6), το 20% των γυναικών με ακράτεια αποφεύγουν τη σωματική άσκηση, με ό,τι συνέπειες μπορεί να έχει για το σώμα τους η ενίσχυση της καθιστική ζωής: οστεοπόρωση, υπέρταση, καρδιαγγειακά προβλήματα.

Πρακτικές δυσκολίες

Πέρα από τη ντροπή, ωστόσο, υπάρχουν και οι πρακτικές δυσκολίες στην καθημερινότητα των ασθενών, που ξεκινούν από το γεγονός ότι βρέχουν τα ρούχα ή το κρεβάτι τους και μπορούν να φτάσουν ως τα… ατυχήματα! Η ακράτεια αυξάνει κατά 20% τον κίνδυνο πτώσεων στα άτομα της τρίτης ηλικίας, ενώ και τα κατάγματα αυξάνουν στα άτομα με ακράτεια κατά 34%, λόγω ατυχημάτων που συμβαίνουν όταν οι ασθενείς προσπαθούν να φτάσουν εγκαίρως στην τουαλέτα (7).

Δραματικές είναι οι επιπτώσεις και στη σεξουαλική ζωή των ασθενών, ιδίως των γυναικών, οι οποίες αναφέρουν με μεγάλη συχνότητα μείωση της διέγερσης και της επιθυμίας και μείωση της ευχαρίστησης. Οι περισσότερες γυναίκες αναφέρουν μάλιστα ότι απέχουν από το σεξ, λόγω του φόβου μιας διαρροής.

Σε κάθε περίπτωση, τα καλά νέα είναι πως σήμερα υπάρχουν πολλές, διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της ακράτειας και πως οι ασθενείς, παρά τη συχνότητα του προβλήματος, δεν πρέπει να το θεωρούν φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης, αλλά να αναζητούν βοήθεια από τους κατάλληλους θεράποντες ιατρούς.

Βιβλιογραφία

1. NIH Website: https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems-women
2. Hajjar, Ramzi R., Psychosocial impact of urinary incontinence in the elderly population, Clinics in Geriatric Medicine, Volume 20, Issue 3, 553 – 564
3. Prevalence of Incontinence Among Older Americans. Vital & Health Statistics, Series 3, Number 36, US Department of Health And Human Services. June, 2014 : https://www.cdc.gov/nchs/data/series/sr_03/sr03_036.pdf
4. Nygaard I et al. Urinary incontinence and depression in middle-aged United States women. Obstet Gynecol 2003; 101: 149-156
5. National Association For Continence. (2002). National stress urinary incontinence survey. Unpublished study. Charleston, SC: Author.
6. Nygaard I, Delancey JO, Arnsdorf L. Exercise and incontinence. Obstet Gynecol. 1990;75:848-51.
7. Brown JS, Vittinghoff E, Wyman JF, et al for the Study of Osteoporotic Fractures Research Group.Urinary incontinence: does it increase risk for falls and fractures?J Am Geriatr Soc2000 Jul;48:721–5PubMedWeb of Science