Η βιταμίνη D είναι μία πολύ σημαντική βιταμίνη,  η οποία συντίθεται κυρίως με την επίδραση της υπεριώδης ακτινοβολίας του ήλιου στο ανθρώπινο δέρμα το οποίο εμφανίζει μία προβιταμίνη, η οποία μετατρέπεται σε βιταμίνη D. Η ικανοποιητική έκθεση στον ήλιο και η βρώση παχιών ψαριών που είναι πλούσια σε βιταμίνη D είναι οι κύριες πηγές της για τον άνθρωπο. Μεγάλες μελέτες έχουν τεκμηριώσει ωστόσο, την ύπαρξη χαμηλών επιπέδων της ακόμα και σε πληθυσμούς της Νότιας Ευρώπης. Οι αιτίες δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρες, αλλά ενοχοποιούνται η ανεπαρκής έκθεση στον ήλιο, η χρήση αντιηλιακών, διάφορες παθήσεις, η κακή διατροφή κ.λπ.

Ευεργετικές δράσεις

Η βιταμίνη D έχει πολλαπλές ευεργετικές δράσεις εκτός από τις κλασσικές δράσεις της στα οστά. Τα τελευταία χρόνια συζητείται και ο ρόλος της στην παχυσαρκία και στο σακχαρώδη διαβήτη.

Βιταμίνη D και παχυσαρκία

Είναι τεκμηριωμένο, ότι οι παχύσαρκοι εμφανίζουν πολύ συχνά χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D. Οι μηχανισμοί δεν είναι απολύτως γνωστοί, ο κυριότερος όμως φαίνεται να είναι το γεγονός ότι οι παχύσαρκοι έχουν μεγάλη ποσότητα λίπους. Δεδομένου ότι η βιταμίνη αυτή είναι λιποδιαλυτή, δεν μπορεί να κυκλοφορεί με το αίμα και έτσι παραμένει «παγιδευμένη» στο λιπώδη ιστό. Συνεπώς,  οι παχύσαρκοι και οι υπέρβαροι χρειάζονται μεγαλύτερες δόσεις βιταμίνης D. Παρά το γεγονός ότι η βιταμίνη D διαθέτει πολλές ευεργετικές μεταβολικές δράσεις, δεν είναι τεκμηριωμένο ότι η χορήγησή της μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους. Συνεπώς, δεν συστήνεται η χορήγησή της για μείωση του βάρους.

Βιταμίνη D και Σακχαρώδης Διαβήτης

Τα άτομα με παθήσεις όπως η καρδιαγγειακή νόσος, οι καρκίνοι και οι νευρολογικές παθήσεις έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D. Το ίδιο ισχύει και για τα άτομα που εμφανίζουν Σακχαρώδη Διαβήτη. Παράλληλα, από μελέτες κυρίως βασικής έρευνας έχει τεκμηριωθεί ότι η βιταμίνη D βελτιώνει την ινσουλινοααντίσταση, αλλά και την λειτουργία των β κυττάρων του παγκρέατος. Είναι λογικό, επομένως, να υποθέσει κανείς ότι η χορήγηση βιταμίνης D θα έχει ευεργετικές επιδράσεις στο σακχαρώδη διαβήτη.

Μέχρι σήμερα όμως, οι κλινικές μελέτες δεν έχουν δείξει ξεκάθαρα αποτελέσματα. Συνεπώς, η χορήγηση βιταμίνης D  για τον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο δεν συστήνεται. Είναι φανερό ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα στον τομέα αυτό.

Βιταμίνη D και Προδιαβήτης

Οι προδιαβητικοί, επίσης, εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.  Στις πρώτες μεγάλες μελέτες χορήγησης βιταμίνης D σε άτομα με προδιαβήτη φάνηκε μία μικρή μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη, η οποία όμως δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Μεταγενέστερες μελέτες έδειξαν ότι η μείωση αυτή είναι υπαρκτή. Μάλιστα, τα άτομα που λάμβαναν μεγάλες δόσεις και πέτυχαν υψηλές συγκεντρώσεις βιταμίνης D  στο αίμα τους παρουσίαζαν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη που έφτανε σε ορισμένες περιπτώσεις και το 60%.  Συνεπώς και με βάση τις πρόσφατα δημοσιευμένες οδηγίες της Αμερικάνικης Ενδοκρινολογικής Εταιρείας συστήνεται η χορήγηση βιταμίνης D σε προδιαβητικά άτομα για την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, πάντα μαζί με τα κατάλληλα υγιεινοδιαιτητικά μέτρα (σωστή διατροφή, μείωση του βάρους και ικανοποιητική σωματική δραστηριότητα).