Πάσχα 

Οδηγός διατροφής για τα άτομα με διαβήτη

γράφουν οι

Κάρολος Παπαλαζάρου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Διατροφολογικό Κέντρο Metropolitan Hospital 

Ευτυχία Τσιάμη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Διατροφολογικό Κέντρο Metropolitan Hospital 

Ανδρέας Μελιδώνης, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Διευθυντής του Διαβητολογικού κέντρου του Metropolitan Hospital 

Η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα αποτελούν σημαντικές περιόδους για την Ορθόδοξη Εκκλησία, με πλούσιες παραδόσεις και έθιμα. Για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη και μεταβολικές διαταραχές, ωστόσο, η διατήρηση της υγιεινής διατροφής κατά την περίοδο αυτή συνιστά μια σημαντική πρόκληση, καθώς η νηστεία, αλλά και το πασχαλινό τραπέζι κρύβουν αρκετούς διατροφικούς κινδύνους.

Πού πρέπει να δώσουμε σημασία; 

1. Διαχείριση Αµυλούχων Τροφίµων: 

• Προσεκτική Κατανάλωση: Αν και η νηστεία μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση αμυλούχων τροφίμων (ζυμαρικά, πατάτες, ψωμί), τα άτομα με διαβήτη πρέπει να τα καταναλώνουν με μέτρο. 

Τα ολικής άλεσης προϊόντα αποτελούν καλύτερη επιλογή, ιδιαίτερα για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, λόγω της μικρότερης αύξησης σακχάρου μεταγευματικά και του μεγαλύτερου κορεσμού που προκαλούν.

• Συνδυασµοί Γευµάτων: Συστήνεται η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων αμυλούχων τροφίμων, μαζί με πηγές πρωτεΐνης και φυτικών ινών, όπως λαχανικά, για την καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα.

2. Εναλλακτικές Πηγές Πρωτεΐνης: 

• Όσπρια και Λαχανικά: Εντάξτε στη διατροφή σας όσπρια και εναλλακτικές πηγές οσπρίων, όπως το χούμους. Τα όσπρια θεωρούνται καλύτερη πηγή πρωτεΐνης από τα λαδερά. Επίσης, μπορείτε να εντάξετε στη διατροφή σας λαχανικά πλούσια σε πρωτεΐνη, όπως τα μανιτάρια.

• Θαλασσινά: Καταναλώστε θαλασσινά, όπως καλαμάρι, σουπιά και γαρίδες με προσοχή όμως, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε χοληστερόλη, ιδιαίτερα για τα άτομα με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα τους.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται παρουσία ουρικού οξέος.

Τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνη C, όπως τα φρούτα (πορτοκάλι) ή το λεμόνι μπορούν να προσφέρουν αντιφλεγμονώδη δράση και να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα του ουρικού οξέος.

• Υποκατάστατα γαλακτοκοµικών: Επιλέξτε προϊόντα, όπως γάλα και γιαούρτι σόγιας για πρόσληψη πρωτεΐνης.

• Ξηροί καρποί: Επιλέξτε ξηρούς καρπούς (καρύδια, αμύγδαλα, κάσιους) ή αλείμματα ξηρών καρπών, όπως ταχίνι, που συμβάλλουν στην πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών, φυτικών ινών και οδηγούν σε ομαλή αύξηση του σακχάρου σας μεταγευματικά. Μπορείτε να τα εντάξετε στο πρωινό σας (για παράδειγμα μπορείτε να καταναλώσετε 1 φέτα ψωμί ολικής ή 2 φρυγανιές ολικής με ταχίνι και ένα φρούτο, όπως μπανάνα) ή στα ενδιάμεσα σνακ σας.

3. Παρακολούθηση των επιπέδων του σακχάρου στο αίµα:

Συχνές Μετρήσεις: Η αλλαγή στο ωράριο των γευμάτων και η σωματική δραστηριότητα μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα σακχάρου. Είναι σημαντικό να μετράτε τακτικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας και να μην παραλείπετε τη φαρμακευτική σας αγωγή.

4. Ενδιάµεσα Γεύµατα: 

Σνακ: Η κατανάλωση μικρών, ισορροπημένων σνακ, όπως μια μερίδα φρούτου με λίγους ξηρούς καρπούς, βοηθά στη διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου στο αίμα.

5. Πασχαλινές Λιχουδιές: Το παραδοσιακό τσουρέκι και τα πασχαλινά κουλούρια είναι πλούσια σε ζάχαρη και αλεύρι. Καταναλώστε 1 λεπτή φέτα μόνο και προτιμήστε τσουρέκι με γλυκαντικά, όπως η στέβια. 

Προτιμήστε να καταναλώσετε το γλύκισμα 2–3 ώρες μετά το κυρίως γεύμα ή ως πρωινό και όχι μαζί με το κυρίως γεύμα.

6. Μεγάλο Σάββατο βράδυ. 

Μαγειρίτσα

-Η μαγειρίτσα αποτελεί ένα γεύμα ισορροπημένο και για άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες και χαμηλό σε υδατάνθρακες- αν η ποσότητα του ρυζιού που θα χρησιμοποιηθεί είναι σε φυσιολογικά επίπεδα.

7. Πασχαλινό Τραπέζι: 

* Το αρνί και το κατσίκι αποτελούν πολύ καλή πηγή πρωτεΐνης. Προτιμήστε άπαχα κομμάτια κρέατος (μπούτι, ώμος) χωρίς την πέτσα. Μια μερίδα περιλαμβάνει περίπου 150–200 γραμμάρια μαγειρεμένου κρέατος. Αποφύγετε την επιπλέον προσθήκη αλατιού στο πιάτο σας. * Ένα άλλο δημοφιλές έδεσμα της περιόδου είναι το κοκορέτσι, το οποίο θα πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο και όχι ως κύρια επιλογή γεύματος, διότι είναι πλούσιο σε χοληστερόλη και σε πουρίνες που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις τιμές του ουρικού οξέος στο αίμα.

* Συνοδευτικά με την πρωτεΐνη, προτιμήστε:

-Άφθονη πράσινη σαλάτα – γεμίστε πρώτα το πιάτο σας με αυτή.

-Τζατζίκι, το οποίο είναι χαμηλό σε υδατάνθρακες και βοηθά στον κορεσμό.

-Ψητά λαχανικά (πιπεριές, κολοκυθάκια, μελιτζάνες).

-Αν στο τραπέζι υπάρχουν πατάτες, περιοριστείτε σε 4–5 μικρά κομμάτια, μην ξεπεράσετε την κατανάλωση μιας φέτας ψωμιού (αν υπάρχει, προτιμήστε το ολικής άλεσης) και αποφύγετε τα τυροπιτάκια και τις σφολιάτες.

* Κόκκινα αυγά:

Αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή πρωτεΐνης. Μπορείτε να καταναλώνετε έως και 2 αυγά την ημέρα. * Αλκοόλ: Η κατανάλωση αλκοόλ πρέπει να είναι περιορισμένη. Συνιστάται έως 2 μονάδες αλκοόλης κατά τη διάρκεια του γεύματος (π.χ. 1-2 ποτήρια κρασί ή μια μπίρα 330ml). 

* Γλυκά: Απολαύστε μια μικρή ποσότητα γλυκού ή επιλέξτε γλυκά με υποκατάστατα ζάχαρης, όπως η στέβια και καταναλώστε τα με μέτρο και με χρονική απόσταση από το κύριο γεύμα.

8. Φυσική Δραστηριότητα: 

• Σωµατική Άσκηση: Ένας ήπιος περίπατος(5.000-10.000 βήματα) , μετά από ένα μεγάλο γεύμα μπορεί να βοηθήσει στην πέψη και στη ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα. Για βέλτιστα αποτελέσματα, συστήνεται ένα γρήγορο περπάτημα, διάρκειας μισής με μίας ώρας, τουλάχιστον 5 φορές /εβδομάδα. Αν έχετε δυνατότητα για επιπλέον άσκηση, αυξάνονται τα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία.

Η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα μπορούν να εορταστούν με ασφάλεια από τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αρκεί να ακολουθηθούν οι παραπάνω διατροφικές συστάσεις και να διατηρηθεί η ισορροπία στη διατροφή. 

Η συνεργασία σας με τον θεράποντα ιατρό ή τον διαιτολόγο σας, είναι πάντα χρήσιμη για την εξατομίκευση των οδηγιών.