ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ
Τι πρέπει να προσέχει το άτομο με διαβήτη
Γράφει ο Νικόλαος Παπάνας, Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδους Διαβήτη, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου-Ιατρείου Διαβητικού Ποδιού Β΄ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Τέως Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Ομάδας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού, Αντιπρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού
Ως «διαβητικό πόδι» εννοούμε τις βλάβες στο περιφερικό τμήμα του ποδιού (κυρίως στα δάχτυλα και στο πέλμα), οι οποίες οφείλονται στον σακχαρώδη διαβήτη. Ο τελευταίος ενοχοποιείται με τρεις κύριους μηχανισμούς: τη βλάβη των νευρικών ινών του ποδιού (διαβητική νευροπάθεια), τη μειωμένη κυκλοφορία του αίματος (βλάβη των αρτηριών της περιοχής) και τις λοιμώξεις (μολύνσεις). Η μειωμένη κυκλοφορία του αίματος στα πόδια οφείλεται σε στένωση των αρτηριών σε αυτά. Αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας πληγών ή νεκρώσεων και εμποδίζει την επούλωσή τους. Η βλάβη των νευρικών ινών στα πόδια είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση ξηρού και εύθραυστου δέρματος, αλλά και για σοβαρές παραμορφώσεις του ποδιού, οι οποίες μεταβάλλουν τον τρόπο στήριξης και βάδισης, αυξάνοντας τελικά τον κίνδυνο τραυματισμών. Επίσης, μειώνει την αντίληψη του πόνου, του ζεστού και του κρύου, διευκολύνοντας τους τραυματισμούς. Ο τρίτος μηχανισμός περιλαμβάνει την ευπάθεια σε λοιμώξεις (μολύνσεις).
Απλουστευτικά, η χαρακτηριστικότερη βλάβη του διαβητικού ποδιού θεωρείται η εκδήλωση πληγής στα σημεία πίεσης ή στην περιφέρεια του ποδιού. Κατά συνέπεια, κάθε νέα βλάβη ή πληγή (ακόμα και φαινομενικά αθώα) στα πόδια των ατόμων με διαβήτη πρέπει να τα κινητοποιεί να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια. Γενικά, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, όταν το πόδι είναι ωχρό και/ή κρύο, όπως και όταν υπάρχει πόνος: αυτές οι εκδηλώσεις θέτουν την υπόνοια κακής κυκλοφορίας του αίματος. Επίσης, αυξημένος κίνδυνος υπάρχει, όταν διαπιστώνονται ανώμαλο σχήμα της πληγής, αύξηση του μεγέθους της ή έκκριση πύου.
Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, το διαβητικό πόδι, μπορεί, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε σοβαρές μολύνσεις, ακρωτηριασμούς, νοσηλείες και αναπηρία. Κατά συνέπεια, χρειάζεται προσοχή για την αποφυγή του, όπως θα αναφέρουμε συνοπτικά παρακάτω.
Μέγιστης σημασίας είναι η σωστή υγιεινή και καθημερινή φροντίδα του ποδιού. Χρειάζεται έλεγχος των ποδιών για νέες βλάβες, καθώς και καθαριότητά τους, με αποφυγή της υγρασίας ανάμεσα στα δάχτυλα. Ιδιαίτερη προσοχή επιβάλλεται στο κόψιμο των νυχιών, για να μην τραυματιστούν τα δάχτυλα. Επίσης, δεν πρέπει τα πόδια να εκτίθενται σε καυτό νερό, σόμπες και άλλα θερμαντικά σώματα. Η αφαίρεση των κάλων είναι καλύτερα να γίνεται από ειδικό.
Ιδιαίτερα τονίζεται, ότι τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη δεν πρέπει να βαδίζουν ξυπόλητα. Αντίθετα, χρειάζονται παπούτσια που εφαρμόζουν σωστά. Αυτά, ιδανικά, πρέπει να διαθέτουν κορδόνια ή ταινίες συγκράτησης, μαλακό πανώδερμα και σχετικά άκαμπτη σόλα. Επίσης, πρέπει να είναι ευρύχωρα για τα δάχτυλα και να μην έχουν πολύ ψηλό τακούνι. Σπανιότερα, όταν υπάρχουν σοβαρές παραμορφώσεις και πληγές, απαιτούνται παπούτσια επί παραγγελία στα μέτρα του ατόμου.
Τέλος, δεν πρέπει να παραμελείται η συνολική φροντίδα της υγείας του ατόμου με διαβήτη, με καλή ρύθμιση της γλυκόζης, διακοπή του καπνίσματος, καθώς και αντιμετώπιση της υπέρτασης και της αυξημένης χοληστερόλης του αίματος.
