Έχουμε αρρυθμία, όταν η καρδιά μας χτυπά πολύ γρήγορα ή πολύ αργά ή με μη ρυθμικό τρόπο. Κάποιες από τις αρρυθμίες είναι ακίνδυνες, ενώ κάποιες άλλες μπορεί να είναι επικίνδυνες για τη ζωή, αν παραμείνουν χωρίς θεραπεία.

Ο παλμός της καρδιάς δημιουργείται από ένα ηλεκτρικό ερέθισμα που παράγεται στη φυσιολογική “μπαταρία” της, που λέγεται φλεβόκομβος. Αυτός μεταβάλλεται συνεχώς κατά τη διάρκεια του 24ώρου, ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού μας. Όταν αυτό το ερέθισμα δεν παράγεται ή δε μεταδίδεται σωστά ή υπάρχει και άλλο κέντρο που παράγει με μη φυσικό τρόπο ερεθίσματα, δημιουργείται αρρυθμία. Αυτή, δεν αφήνει το αίμα να προωθηθεί σωστά από την καρδιακή αντλία σε όλο μας το σώμα.

Ποια είναι τα συμπτώματα; Μπορεί να είναι ένα αίσθημα “φτερουγίσματος”, “σφυροκοπήματος” στο στήθος (που το ονομάζουμε αίσθημα προκάρδιων παλμών), αδυναμία, ζάλη, λιποθυμία, ανησυχία, δυσφορία ή ακόμη και δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή συγκοπή.

Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι ασθενείς με αρρυθμίες έχουν λίγα ή καθόλου συμπτώματα. Οι αρρυθμίες αυτές μπορεί να ανακαλυφθούν τυχαία σε κάποια εξέταση ρουτίνας ή επειδή έχει προκύψει κάποια άλλο ιατρικό πρόβλημα.

Μπορεί να προκληθούν από καρδιακά νοσήματα (π.χ. έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια), υψηλή πίεση, δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, ηλεκτρολυτικές διαταραχές (π.χ. έλλειψη καλίου ή μαγνησίου), κατάχρηση καφεΐνης, αλκοόλ ή ναρκωτικών, κληρονομική προδιάθεση, άγχος-στρες…

Έκτακτες συστολές

Οι πιο συχνές αρρυθμίες είναι οι έκτακτες συστολές, δηλαδή “παραπανίσιες” συστολές (παλμοί), που ενίοτε επηρεάζουν το φυσιολογικό ρυθμό της καρδιάς και μπορεί να έχουμε νιώσει πολλοί από μας. Μια έκτακτη  συστολή μπορεί να δημιουργήσει το αίσθημα ότι η καρδιά χάνει έναν παλμό. Αυτές οι συστολές τις περισσότερες φορές δεν είναι ανησυχητικές. Σπανιότερα, μπορεί να είναι προμήνυμα μιας πιο σοβαρής κατάστασης, συνήθως σε ασθενείς με καρδιακή νόσο.

Συχνά, προκαλούνται από έντονα συναισθήματα (χαράς ή λύπης) ή κάποιους εξωγενείς παράγοντες, όπως το αλκοόλ, ο καφές ή η νικοτίνη.

Μια άλλη συχνή αρρυθμία που εμφανίζεται συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι η κολπική μαρμαρυγή. Πρόκειται για έναν χαοτικό υπερκοιλιακό ρυθμό, που προκαλεί γρήγορο και ασύγχρονο καρδιακό παλμό. Αυτή η κατάσταση μπορεί να είναι παροδική, αλλά μπορεί και να μη μπορεί να σταματήσει χωρίς θεραπεία, έχοντας την τάση να γίνει μόνιμη. Η κολπική μαρμαρυγή, αν δεν τύχει κατάλληλης αντιμετώπισης, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως εγκεφαλικό και καρδιακή ανεπάρκεια.

Βραδυκαρδία

Αν ο φυσιολογικός βηματοδότης της καρδιάς δεν δουλεύει σωστά – πιο συχνά στους μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους- μπορεί να έχουμε βραδυκαρδία και να αισθανθούμε αδυναμία, ζάλη, λιποθυμία ή ταχυκαρδία. Αυτό ονομάζεται νόσος φλεβοκόμβου.  Άλλος λόγος βραδυκαρδίας είναι ο αποκλεισμός του παλμού  σε κάποιο σημείο του ηλεκτρικού συστήματος της καρδιάς με πιο επικίνδυνη μορφή, τον πλήρη κολποκοιλιακό αποκλεισμό.

Η διάγνωση γίνεται  συνήθως με ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) και με Holter ρυθμού (24ωρη ή πολυήμερη καταγραφή), τεστ κοπώσεως ή ηλεκτροφυσιολογική μελέτη.

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της αρρυθμίας και περιλαμβάνει πρωταρχικά αλλαγές στον τρόπο ζωής (υγιεινή διατροφή, μείωση καφεΐνης/αλκοόλ, διαχείριση άγχους), φαρμακευτική αγωγή (αντιαρρυθμικά, βήτα-αναστολείς, αντιπηκτικά), καρδιομετατροπή (ηλεκτρική διόρθωση του ρυθμού),  καθετηριακή αφαίρεση (ablation), δηλαδή καυτηριασμό της περιοχής που προκαλεί την αρρυθμία και εμφυτεύσιμες συσκευές (βηματοδότης, απινιδωτής) για σοβαρές περιπτώσεις.

Τι θα λέγαμε ως συμπέρασμα, να ανησυχήσω αν νιώσω μη φυσιολογικό παλμό;

Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, αν το σύμπτωμα αυτό δε συνοδεύεται από άλλες ενοχλήσεις (ζάλη, πόνο, δύσπνοια κ.λπ.).

Ενώ οι περισσότερες αρρυθμίες είναι ακίνδυνες, κάποιες μπορεί να είναι σημάδι μιας πιο σοβαρής καρδιολογικής κατάστασης που απαιτεί θεραπεία.

Πάρτε τη γνώμη ενός ειδικού (ενός καρδιολόγου εξειδικευμένου στις αρρυθμίες),  γιατί η γνώση είναι δύναμη και η πρόληψη ο ακρογωνιαίος λίθος της υγείας.