H ανάγκη πρόληψης και διαχείρισης των σοβαρών επιπλοκών του διαβήτη, οι οποίες επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, ενώ συνεπάγονται σημαντική οικονομική επιβάρυνση βρέθηκε στο επίκεντρο του 3ου Diabetes Empowerment Forum που πραγματοποίησε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) στην Καλαμπάκα.

Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή ρύθμιση της γλυκαιμίας και η ολιστική προσέγγιση της φροντίδας μπορούν να ελέγξουν τη νόσο και να μειώσουν την επίπτωση και την εξέλιξη των επιπλοκών. Όπως επεσήμανε ο κος Ευάγγελος Τούλης, Παθολόγος και Πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδος (ΕΕΠΕ) “ο διαβήτης είναι νόσος που παντρεύεται ο διαβητικός και εξαρτάται από τον ίδιο τον ασθενή πόσο μακρύς και ευτυχής θα είναι αυτός ο γάμος. Πέρα από την καλή ρύθμιση όμως του διαβήτη, είναι πολύ σημαντική και η πρόληψη, ιδίως των παθήσεων που είναι πιο συχνές για τους διαβητικούς”.

Είναι σημαντικό, ότι η επιστημονική έρευνα έχει προσφέρει καινοτόμες θεραπευτικές επιλογές και εργαλεία που έχουν αλλάξει καθοριστικά τον τρόπο διαχείρισης του διαβήτη και στο πλαίσιο του Forum παρουσιάστηκαν μια σειρά από τέτοιες λύσεις που φέρνουν επανάσταση στη διαχείριση της νόσου και βελτιώνουν την καθημερινότητα των πασχόντων.

“Σήμερα, με τις νέες θεραπείες, βλέπουμε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη σε ηλικία 90 ετών και σε καλή κατάσταση”, κατέληξε ο κ. Τούλης.

Πρόληψη καρδιαγγειακών επιπλοκών

Ο καρδιολόγος κ. Κωνσταντίνος Μπακογιάννης, ανέλυσε τους τρόπους με τους οποίους ο Σακχαρώδης Διαβήτης οδηγεί σε καρδιαγγειακά προβλήματα: “Ο ΣΔ, κυρίως μέσω της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες προκαλεί βλάβες στα αγγεία και στις νευρικές απολήξεις και μακροπρόθεσμα σε καρδιαγγειακές επιπλοκές. Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη έχουν διπλάσιο έως και τριπλάσιο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών, ανάλογο με αυτόν που έχει κάποιος που έχει υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου”, σημείωσε ο κος Μπακογιάννης και παρέθεσε τους τρόπους για τον περιορισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου στα άτομα με διαβήτη:

• Διαχείριση του σωματικού βάρους του ατόμου. Μια απώλεια >5% του βάρους, βελτιώνει τη διαχείριση του σακχάρου, των λιπιδίων και την αρτηριακή πίεση σε υπέρβαρα άτομα με ΣΔ.
• Μια διατροφή με βάση το Μεσογειακό πρότυπο, με μειωμένη κατανάλωση ζάχαρης, αλατιού και αλκοόλ μπορεί να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στα άτομα με διαβήτη έως και κατά 31%.
• Διακοπή του καπνίσματος: Μειώνει τη θνητότητα στα άτομα με διαβήτη κατά 36%.
• Η άσκηση μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο στα άτομα με διαβήτη. Μάλιστα, με τη βοήθεια της εργοσπιρομετρίας, μπορεί στοχευμένα να συνταγογραφηθεί σε κάθε άτομο η κατάλληλη για αυτό (προσωποποιημένη) άσκηση.
• Βέλτιστος έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και εντατική θεραπευτική ρύθμιση της υπέρτασης (αν υπάρχει).

Κλείνοντας, ο κος Μπακογιάννης επεσήμανε ότι τα άτομα με διαβήτη θα πρέπει να είναι σε συνεχή επαγρύπνηση σε σχέση με την καρδιαγγειακή τους υγεία, δεδομένου ότι ένα οξύ στεφανιαίο επεισόδιο σε ένα άτομο με διαβήτη μπορεί να μην δώσει έντονα συμπτώματα.

Διαβητικό Πόδι

Ο Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος, Υπ. Διδάκτωρ ΑΠΘ, κ. Γεώργιος Τσούτσας, ανέλυσε τις επιπτώσεις του διαβητικού ποδιού, μιας επιπλοκής του διαβήτη, οι οποίες είναι τρομακτικές. Όπως επεσήμανε, κάθε 30 δευτερόλεπτα σημειώνεται ένας ακρωτηριασμός στα κάτω άκρα ενός ανθρώπου, εξαιτίας του διαβήτη. Για αυτό και προσπάθησε να ευαισθητοποιήσει τους ασθενεί, αλλά και όλους τους παρευρισκόμενους για τα συμπτώματα του διαβητικού ποδιού που είναι:

• Οι παραισθησίες: αντίληψη ερεθισμάτων που δεν υπάρχουν.
• Οι δυσαισθησίες: καυσαλγίες και αίσθηση τρυπήματος.
• Η υπεραλγησία: αυξημένη απάντηση σε κάποιο επώδυνο ερέθισμα.
• Η αλλοδυνία: πόνος σε ερέθισμα που φυσιολογικά δεν είναι επώδυνο.

Ο κ. Τσούτσας τόνισε, ότι ένα πόδι που πονά ή είναι πρησμένο, ένα πόδι που έχει αλλάξει χρώμα, ένα πόδι ζεστό, με φουσκάλες ή μικρές πληγές και ένα πόδι που αναδύει δυσάρεστη μυρωδιά θα πρέπει άμεσα να οδηγεί το άτομο με διαβήτη στον γιατρό.

Για τη δε πρόληψη του διαβητικού ποδιού, ο κ. Τσούτσας συνέστησε:

• Να αποφεύγεται το περπάτημα με γυμνά πόδια ή με τις κάλτσες.
• Να χρησιμοποιούνται άνετα παπούτσια με χοντρό πάτο, παπούτσια με βαθύ, ευρύ πέλμα, με αρκετό μήκος και ύψος μπροστά.
• Η αγορά των παπουτσιών να γίνεται τις απογευματινές ώρες.
• Καθημερινό έλεγχο των παπουτσιών για τυχόν μικροαντικείμενα.
• Καθημερινό έλεγχο των ποδιών για μικρά τραύματα, ιδίως στα πέλματα ή ανάμεσα στα δάχτυλα.
• Καθημερινό πλύσιμο και σχολαστικό στέγνωμα των ποδιών.
• Αποφυγή αφαίρεσης κάλων με ξυραφάκια ή αυτοκόλλητα του εμπορίου.
• Ετήσιο έλεγχο του λευκώματος ούρων.
• Σχολαστικό γλυκαιμικό έλεγχο.
• Έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων.
• Μείωση του σωματικού βάρους στα παχύσαρκα άτομα.
• Διακοπή του καπνίσματος και αποφυγή νευροτοξικών παραγόντων.
• Ετήσια εξέταση για απώλεια της προστατευτικής αισθητικότητας.

Παίρνοντας τον λόγο, ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Χρήστος Δαραμήλας, επεσήμανε, ότι στη χώρα μας υπάρχουν πάρα πολλοί ακρωτηριασμοί, λόγω διαβητικού ποδιού, οι οποίοι δεν καταγράφονται πουθενά και έκανε λόγο για μια επιπλοκή του διαβήτη που “απευθείας οδηγεί σε μια άλλη αναπηρία”.

Πρόληψη Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας (ΔΑ)

Στη σημασία του καλού γλυκαιμικού ελέγχου για την πρόληψη της ΔΑ αναφέρθηκε στην ομιλία του ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Θωμάς Παπαθωμάς. Με την ανεπαρκή ρύθμιση και τις μεγάλες αυξομειώσεις στα σάκχαρα, επεσήμανε ο κος Παπαθωμάς, αρχικά χαλάει το τοίχωμα των αγγείων και στη συνέχεια μπορεί να προκληθεί απόφραξή του.

Καθοριστικής σημασίας φαίνεται να αποτελεί και η διάρκεια του ΣΔ, με το 60% των ατόμων να εμφανίζουν ΔΑ στα δέκα χρόνια από τη διάγνωση. Επιβαρυντικά δρουν, επίσης, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, η εγκυμοσύνη, η νεφρική νόσος, το κάπνισμα, η απουσία σωματικής άσκησης και η παχυσαρκία. “Οι ασθενείς με διαβήτη μπορούν να εμφανίσουν αιμορραγίες αγγείων, αιμορραγία υαλοειδούς, ελκτική αποκόλληση του υαλοειδούς, νεοαγγείωση της ίριδας, καταρράκτη σε μικρότερη ηλικία και προβλήματα και στον κερατοειδή”, σημείωσε                                       ο κος Παπαθωμάς και συνέστησε άμεση επίσκεψη στον οφθαλμίατρο αμέσως μετά τη διάγνωση για τους ασθενείς με ΣΔ2, καθώς και επανάληψη των επισκέψεων σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

“Μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης κατά μία μονάδα (1%) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης οφθαλμικών επιπλοκών στα άτομα με διαβήτη”, εξήγησε με τη σειρά της η χειρουργός Οφθαλμίατρος, Διευθύντρια ΕΣΥ, Β’ Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική, στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου της Θεσσαλονίκης,  Δρ. Δέσποινα Τζέτζη. Και η κυρία Τζέτζη αναφέρθηκε στις απότομες αυξομειώσεις των σακχάρων που μπορούν να προκαλέσουν οφθαλμικές επιπλοκές. Για την πρόληψη της ΔΑ, η Δρ. Τζέτζη συνέστησε:

• Υγιεινή διατροφή: Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ΔΑ έως και κατά 40%.
• Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
• Σωματική άσκηση.
• Διακοπή του καπνίσματος.
• Τακτικό οθφαλμολογικό έλεγχο, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε η Δρ. Τζέτζη “στο 95% των ασθενών με διαβήτη, η απώλεια όρασης μπορεί να αποφευχθεί”.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι -δυστυχώς-διαφορετική, αφού όπως επεσήμανε ο κ. Δαραμήλας, “για το 68% των ατόμων με τύφλωση, η αιτία απώλειας της όρασής τους είναι ο διαβήτης”.

Πρόληψη Διαβητικής Νεφροπάθειας 

Διαβητική Νευροπάθεια εμφανίζουν 4 στα 10 άτομα με ΣΔ2 και 3 στα 10 άτομα με ΣΔ1, επεσήμανε η Επίκουρη Καθηγήτρια Νεφρολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κυρία Μαρία Διβάνη, επισημαίνοντας ότι οι επιπλοκές του διαβήτη στους νεφρούς μπορούν να προληφθούν με αυστηρή γλυκαιμική ρύθμιση, η οποία μπορεί να μειώσει κατά 20% τον κίνδυνο εξέλιξης της νεφρικής νόσου. Σημαντική για την πρόληψη της βλάβης στους νεφρούς, είναι σύφωνα με την κα Διβάνη, η μείωση του σωματικού βάρους, η ρύθμιση της υπέρτασης, η άσκηση και η διακοπή του καπνίσματος.

Εμβολιασμός

Για την ανάγκη του εμβολιασμού των ατόμων με διαβήτη με όλα τα εμβόλια που συστήνονται για τους ενήλικες μίλησε στο πλαίσιο του Forum, o Γενικός οικογενειακός γιατρός με μετεκπαίδευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη – Γεν. Γραμματέας του Ελληνικού Δικτύου Διαβήτη στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, κος Βασίλης Γκιζλής και συγκεκριμένα με:

• Το εμβόλιο κατά της γρίπης. Ο ιός της γρίπης πυροδοτεί φλεγμονώδη μονοπάτια και μπορεί να οδηγήσει σε νοσηλείες και επιπλοκές, όπως η κετοξέωση, η υπογλυκαιμία, το κώμα, πνευμονία. Το άτομο με διαβήτη έχει δυόμιση φορές περισσότερες πιθανότητες να νοσηλευτεί για γρίπη, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
• Το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου (από την ηλικία των 18 και πάνω). Αναφέρθηκε μάλιστα στο νέο, 20δύναμο εμβόλιο που σύμφωνα με τις μελέτες είναι πολύ πιο αποτελεσματικό στα άτομα με διαβήτη, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
• Το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού (COVID-19).
• To εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, που παλαιότερα ενδείκνυτο μόνο για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με ανοσοανεπάρκειες, ωστόσο πλέον συστήνεται και για άτομα με διαβήτη, καθώς μια συνηθισμένη επιπλοκή του έρπητα, η μεθερπητική νευραλγία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γλυκαιμική ρύθμιση του ατόμου.
• Το εμβόλιο κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού, καθώς τα άτομα με διαβήτη έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν βαριά από τον συγκεκριμένο ιό, κατά 6,5 φορές!

Συμπερασματικά, επεσήμανε ο κος Γκιζλής ”οι εμβολιασμοί στα άτομα με διαβήτη σχετίζονται με μειωμένη θνητότητα (τόσο ολική όσο και καρδιαγγειακή), λιγότερες νοσηλείες και εισαγωγές σε ΜΕΘ, καθώς και ελάττωση των οξέων επιπλοκών του διαβήτη κατά τη διάρκεια λοιμώξεων”.

ΒΟΧ

Δαραμήλας: “Αγωνιζόμαστε για τα αυτονόητα”

Ωστόσο, όπως τόνισε ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Χρήστος Δαραμήλας, «δεν είναι δυνατόν να μιλήσουμε για πρόληψη όταν έχουμε παράλογες και απαράδεκτες αποφάσεις, όπως η διακοπή της αποζημίωσης των ταινιών. Aγωνιζόμαστε για τα αυτονόητα, για τις παροχές για τα άτομα με διαβήτη, για να επιβιώσουμε με ποιότητα», ο οποίος συμπλήρωσε: «Εκπροσωπώντας την κοινότητα των πασχόντων που στην Ελλάδα αγγίζει πλέον το 1.292.729 άτομα, θα θέσουμε προς την Πολιτεία μια συνολική δέσμη αιτημάτων από την άμεση τροποποίηση του παραρτήματος Διαβητολογικού Υλικού του ΦΕΚ Β’5395/09-10-2025, την άμεση ένταξη των Συστημάτων Καταγραφής Γλυκόζης (CGM) για τα ινσουλινοθεραπευόμενα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και την επίσης άμεση αναθεώρηση της Ανώτατης Μηνιαίας Δαπάνης και επανεξέταση της πάγιας πενταετούς αποζημίωσης των συμβατικών αντλιών ινσουλίνης, μέχρι την ουσιαστική και θεσμοθετημένη συμμετοχή της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν την ποιότητα ζωής και την ασφάλεια των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη».