Για την ατμοσφαιρική ρύπανση που πλέον -ειδικά στη χώρα μας- αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, μιλά στη συνέντευξή του στο περιοδικό «Στα Χρώματα του Διαβήτη», ο Καθηγητής Καρδιολογίας & Υπεύθυνος του Ιατρείου Δομικών Καρδιοπαθειών και Καρδιο-ογκολογίας, της Α΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, κος Κωνσταντίνος Τούτουζας. Ο κος Τούτουζας μιλά, επίσης, για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και των αιφνιδίων καρδιακών θανάτων και τις κινήσεις που πρέπει να κάνουμε τόσο ως άτομα όσο και ως κοινωνία και τονίζει το ρόλο που επίκειται να παίξει η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στην πρόληψη και τη θεραπεία των καρδιαγγειακών.
Πού οφείλονται οι θάνατοι από τα καρδιαγγειακά;
Οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα οφείλονται, κυρίως, στη στεφανιαία νόσο (έμφραγμα μυοκαρδίου), στα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, στην καρδιακή ανεπάρκεια και στις σοβαρές αρρυθμίες. Βασικοί παθογενετικοί μηχανισμοί είναι η αθηροσκλήρωση, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης και η χρόνια φλεγμονή. Στις ηλικίες άνω των 70 ετών, η συσσώρευση παραγόντων κινδύνου και οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις του καρδιαγγειακού συστήματος αυξάνουν σημαντικά τη θνητότητα.
Τι ρόλο παίζει η ατμοσφαιρική ρύπανση;
Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί πλέον αναγνωρισμένο και ανεξάρτητο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Τα μικροσωματίδια (PM2.5, PM10), τα οξείδια του αζώτου και το όζον σχετίζονται με αύξηση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών και αρρυθμιών. Προκαλούν φλεγμονή, οξειδωτικό στρες και δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, επιδεινώνοντας προϋπάρχουσες καρδιαγγειακές παθήσεις.
Μάλιστα, σε πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την υγεία στην Ελλάδα και ειδικότερα για την καρδιαγγειακή υγεία, η αυξημένη έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα (PM2,5: 14,2 μg/m³ έναντι 11,2 στον ΟΟΣΑ) προσθέτει έναν επιπλέον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Πώς μπορούμε να προλάβουμε τα καρδιαγγειακά νοσήματα;
Η πρόληψη βασίζεται σε τρεις άξονες:
- Τροποποίηση τρόπου ζωής: υγιεινή διατροφή (μεσογειακή), τακτική σωματική άσκηση, διακοπή καπνίσματος, περιορισμός αλκοόλ.
- Έλεγχο παραγόντων κινδύνου: σωστή ρύθμιση αρτηριακής πίεσης, σακχάρου και λιπιδίων.
- Πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη: προληπτικοί έλεγχοι και συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται.
Πώς μπορεί η Πολιτεία να ενισχύσει την πρόληψη;
Με οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, εκπαίδευση του πληθυσμού, αντικαπνιστικές πολιτικές, προώθηση της υγιεινής διατροφής και της άσκησης, καθώς και με ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε υπηρεσίες πρόληψης.
Αιφνίδιος καρδιακός θάνατος: Πώς μπορούμε να τον προλάβουμε;
Η πρόληψη περιλαμβάνει έγκαιρη αναγνώριση ασθενών υψηλού κινδύνου, σωστή θεραπεία της στεφανιαίας νόσου και της καρδιακής ανεπάρκειας, εμφύτευση σε ασθενείς απινιδωτών, όπου ενδείκνυται, και ευρεία διάδοση αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών (AEDs) σε δημόσιους χώρους.
Παράλληλα, η εκπαίδευση του πληθυσμού στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση είναι κρίσιμη και η ΕΚΕ έχει συμβάλλει αποφασιστικά, τόσο στην ευαισθητοποίηση του πληθυσμού, όσο και στην ευρύτατη εκπαίδευση ΚΑΡΠΑ επαγγελματιών υγείας και πολιτών.
Τι φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Καρδιολογία;
Η ΑΙ βελτιώνει τη διάγνωση μέσω ανάλυσης απεικονιστικών και ηλεκτροκαρδιογραφικών δεδομένων, προβλέπει τον κίνδυνο συμβαμάτων και υποστηρίζει την εξατομικευμένη θεραπεία. Αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λήψης κλινικών αποφάσεων, ενισχύοντας την ακρίβεια και την πρόληψη.
Θρομβόλυση στα νησιά: Τι μπορούμε να κερδίσουμε και πώς εφαρμόζεται;
Η έγκαιρη θρομβόλυση σε εμφράγματα και αγγειακά εγκεφαλικά μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει σοβαρές αναπηρίες, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές. Η εφαρμογή απαιτεί εκπαίδευση ιατρικού προσωπικού, τηλεϊατρική υποστήριξη από εξειδικευμένα κέντρα και σαφή πρωτόκολλα διακομιδής. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να αποφευχθούν μόνιμες αναπηρίες και απώλειες ανθρώπινων ζωών.
